Πρόσωπα στο νερό

Αξιολόγηση Χρήστη:  / 0
ΧειρότεροΚαλύτερο 

 

Παρουσίαση του μυθιστορήματος «Πρόσωπα στο νερό», από την Ασημίνα Ξηρογιάννη

Έχετε άραγε ποτέ αναρωτηθεί πόσες φορές βυθιστήκατε στα άδυτα του εαυτού σας και κάνατε γνήσιες ενδοσκοπήσεις; Κάποιοι συνηθίζουν ν’ αποφεύγουν τις ενδοσκοπήσεις, ακριβώς όπως ο διάολος αποφεύγει το λιβάνι. Άλλοι δεν αντέχουν καθόλου μπροστά σε μια ενδεχόμενη αποκάλυψη της αλήθειας γύρω από τον εαυτό τους, και προτιμούν να εθελοτυφλούν και να αποσιωπούν το ζήτημα, ίσως και για πάντα. Άλλοι πάλι – εφ’ όσον το αντέχει και η τσέπη τους – ζητούν τη βοήθεια ειδικού ψυχολόγου, ψυχιάτρου ή ψυχαναλυτή, νομίζοντας ότι αυτός είναι ο πιό εύκολος και κομψός συνάμα τρόπος να μοιραστούν την δυστυχία που θα επιφέρει η επαφή με την αλήθεια.

Ο ήρωας του μυθιστορήματος της Ν.Ζ. έρχεται σε επαφή με την προσωπική του αλήθεια, καθώς και τα άδυτα του βαθύτερου εαυτού του με έναν ιδιαίτερο και ανορθόδοξο τρόπο, μέσα από τη γνωριμία του αφενός με έναν λύκο και, αφετέρου, με έναν παράξενο άντρα απροσδιορίστου ηλικίας. Η αρχή έγινε με δυο όνειρα που στιγμάτισαν τη σκέψη και την ψυχολογία του λόγω της σφοδρότητάς τους. Το πρώτο όνειρο του έδωσε την αίσθηση ότι είχε ονειρευτεί τον θάνατό του και τον παρέλυσε ολόκληρο! Το δεύτερο όνειρο ήταν εξίσου, ίσως και περισσότερο έντονο, τον έβαλε στη διαδικασία να προσπαθήσει να αποκωδικοποιήσει τι ακριβώς τού είχε συμβεί. Και ένιωσε έναν ακαθόριστο και αλλόκοτο φόβο να τον τραντάζει ολόκληρο! Σκέφτηκε ότι «έπρεπε επιτέλους να ασχοληθεί με ό,τι απέφευγε συστηματικά», με την ουσία της ύπαρξής του, αλλά και με το νόημα της ζωής του, αλλά και γενικότερα της ζωής. «Στα νιάτα του είχε υπάρξει ενεργό μέλος του φοιτητικού κινήματος» και είχε έντονη πολιτική δραστηριότητα, είχε μια πίστη και αγωνιζόταν γι’ αυτή. Αλλά αυτή η εποχή είχε περάσει ανεπιστρεπτί. Έπειτα η ζωή του είχε αλλάξει δραματικά προς το χειρότερο, από την άποψη ότι τίποτα και κανένας δεν μπορούσε να του καλύψει το αβάσταχτο κενό που σιγά σιγά είχε μέσα του δημιουργηθεί και που τον βάραινε. Ούτε τα χρήματα, ούτε οι γυναίκες, ούτε η διασκέδαση, ούτε η καριέρα μπορούσαν να του χαρίσουν την αληθινή ευτυχία. Η ζωή του δεν είχε πιά καμία ποιότητα και καμία μαγεία.

Η Ν.Ζ. αριστοτεχνικά σχεδόν στήνει έναν άρτιο κεντρικό χαρακτήρα, ο οποίος έχει μια διαχρονική υφή. Η σκέψη και η δράση του αφορά κάθε άνθρωπο του σήμερα και του χτες και του αύριο, που έχει να παλέψει με όλα τα τέρατα που τον απειλούν. Είναι ο άνθρωπος που έρχεται αντιμέτωπος με την ίδια του την ύπαρξη, γιατί αυτό είναι πλέον θέμα επιβίωσής του. Ναι, η αυτογνωσία είναι ζήτημα επιβίωσης. Στην ουσία πάντα ήταν. Και πρώτοι είχαν θέσει το θέμα οι αρχαίοι μας πρόγονοι, όπως έβαλαν την βάση και για το καθετί αναφορικά με την τέχνη και την επιστήμη, άλλωστε. Θυμόμαστε λοιπόν το Δελφικό ρητό, κατά το οποίο: αν ο άνθρωπος γνωρίσει τον εαυτό του, θα γνωρίσει το Σύμπαν και τους Θεούς. Θυμόμαστε τον Πλάτωνα που είπε ότι η αληθινή γνώση στηρίζεται στην αυτογνωσία, αλλά και τον Αισχύλο που συμβούλευε Γίγνωσκε σαυτόν (Γνώριζε τον εαυτό σου). Είναι όμως εξαιρετικά δύσκολο να γνωρίσει κανείς τον αληθινό εαυτό του και έχει δίκαιο ο Θαλής με τη σειρά του. Και είναι δύσκολο, επειδή απαιτείται απόλυτη και ολοκληρωτική ειλικρίνεια, ντομπροσύνη και ψυχικό σθένος! Εν τέλει, είμαστε θνητοί. Πόση αλήθεια μπορούμε να αντέξουμε; Θνητός είναι και ο ήρωας της Ν.Ζ., αλλά με γνώμονα τη λογική και επειδή του δόθηκαν τα κατάλληλα σήματα, τα οποία σοφά δεν αγνόησε, πήρε την απόφαση να προχωρήσει αναζητώντας το Φως. Γιατί η Αυτογνωσία συνεπάγεται διαύγεια, καθαρότητα, αλήθεια. Η Αυτογνωσία είναι Φως.

Ο ήρωας της Ν.Ζ. δοκιμάζεται. Μαζί του δοκιμάζεται και η Μάργκοτ, η κοπέλα του. Αλλά με άλλο τρόπο. Είναι και οι δυό τους χαμένοι. Είναι και οι δυό τους παράξενοι. Είναι διαφορετικοί. Παλεύουν να ισορροπήσουν στη σχέση τους, αλλά αυτή θα μείνει ανολοκλήρωτη, γιατί τον ήρωα Ντον τον καλεί επιτακτικά ο ίδιος του ο εαυτός να μάθει τα όριά του, μέχρι πού μπορεί να φτάσει. Είναι ένα κάλεσμα με στόχο το προσεκτικό κοίταγμα της ψυχής, καθώς και μια σκληρή αναμέτρηση με τις επίμονες επιθυμίες που έχουν την ικανότητα να αλλοτριώνουν τον άνθρωπο, και να διαβρώνουν την ηθική του υπόσταση! Αποφασίζει να ανέβει στο βουνό και προετοιμάζεται με σταθερότητα, ακρίβεια και συστηματικότητα. Η Μάργκοτ νομίζει ότι θα τον χάσει για λίγο, αλλά τελικά θα τον χάσει για πάντα. Θα της κληροδοτήσει τις πολύτιμες σημειώσεις του, αλλά θα της στερήσει τη φυσική του παρουσία, και θα την αφήσει να αναρωτιέται αν όντως τον γνώρισε.

Είναι γοητευτικός ο τρόπος που η Ν.Ζ. φέρνει αντιμέτωπο τον αναγνώστη με τις βαθύτερες αλήθειες, κεντρίζοντας τη σκέψη και την κρίση του. Πέρα από την ιστορία, την καθαρή πλοκή και τους καλοσχεδιασμένους χαρακτήρες, υπάρχει ένας φιλοσοφικός πυρήνας που σε προκαλεί να εμβαθύνεις στον τρόπο θέασης των πραγμάτων, και που σε συνδέει με τις ανατολοκές θρησκείες και φιλοσοφίες, εισάγοντάς σε σε ένα κλίμα πνευματικότητας. Δεν είναι ανώδυνος ο τρόπος που ο αναγνώστης θα προσεγγίσει αυτό το κείμενο, πιστεύω. Διότι δεν πρόκειται για ένα εύκολο, εύπεπτο, ελαφρύ μυθιστόρημα σαν κι αυτά τα μυθιστορήματα φαστ φουντ που κυκλοφορούν για να προσφέρουν εύκολη απόλαυση και να κοιμίζουν τις συνειδήσεις. Το έργο αυτό είναι ένα αξιόλογο φιλοσοφικό παραμύθι, θα μπορούσαμε να πούμε, που χρειιάζεται να παιδευτεί ο αναγνώστης για να το ξεκλειδώσει, ειδικά ο τελείως ανυποψίαστος. Εδώ περιγράφεται με ζωντάνια και παραστατικότητα η μύηση ενός ανθρώπου σε μια μεταφυσική εμπειρία, προκειμένου να κερδίσει την χαμένη του ζωή, να επανακτήσει τις πνευματικές του δυνάμεις, να ανασυγκροτηθεί εσωτερικά, να αναμετρηθεί με τη σιωπή, να αναγεννηθεί.

Η Μάργκοτ έχει πολλά θέματα να λύσει και με τους άλλους, αλλά κυρίως με τον εαυτό της. Το κακό παρελθόν της την κυνηγά, τα πάθη της, τα λάθη της, όλα συσσωρευμένα μέσα στο είναι της την κάνουν να ασφυκτιά, αλλά εκείνη δεν θα τύχει ακόμα καμίας αποκάλυψης. Ο Ντον διεύρυνε τον χώρο του, «ξεφορτώθηκε τον κόσμο που κουβάλαγε», ανταποκρινόμενος στα ελκυστικά καλέσματα του μυστηριακού και αλλόκοσμου γέρου, όμως η Μάργκοτ απέχει παρασάγκας από τέτοιου είδους διαδικασίες κάθαρσης. Η Μάργκοτ είναι ο αντιήρωας της ιστορίας, που όπως συνέβαινε και στην αρχαία τραγωδία, υπάρχει για να φωτίζει την δράση του κεντρικού ήρωα-αυτήν την αίσθηση μού αφήνει.

Εξαιρετικές είναι οι σελίδες του βιβλίου που φιλοξενούν τους φιλοσοφικούς διαλόγους ανάμεσα στον γέρο και τον Ντον. Διαλεκτική ουσίας αναφορικά με την κίνηση του νου και της ψυχής, τη στάση, τον θάνατο, την Αλήθεια, το Παρόν, τη σιωπή, το Φως. Διαβάζω: «Είσαι μοιρασμένος ανάμεσα σ’ ό,τι συμβαίνει γύρω σου και σ’ εκείνα που την ίδια χρονική στιγμή τρέχουν μέσα σου, με αποτέλεσμα να μην είσαι ολόκληρος καμιά στιγμή. Χάνεις το μεγαλύτερο μέρος της πραγματικότητας, ασχέτως τι πιστεύεις. Παραμένεις και εξωτερικά στην άγνοια». Αλλού γράφει: ««Παρατήρησε τη ζωή σου...» «Τη ζωή μου ακριβώς παρατηρώ! Αν δεν είχα επιλέξει, ας πούμε, ν’ ακολουθήσω τα ακατανόητα όνειρά μου, δεν θά ‘μουν εδώ.» «Κοίτα πίσω από τη συγκεκριμένη επιλογή που αναφέρεις, θυμήσου όσα συνέβησαν κι απάντησε: επέλεξες πράγματι με αφορμή «τ’ ακατανόητα όνειρά» σου νά ‘ρθεις; Μήπως το «ακατανόητο» μέχρι σήμερα είναι ο εαυτός σου; Αν τον γνώριζες, δεν θα χρειαζόσουν κανενός είδους σύμβολο και συμβολισμό σαν παρακίνηση ή για καθοδήγηση. Η ζωή σου θα ήταν διαφανής και ξεκάθαρη. Τι σημαίνει για σένα «δεσμωτήριο»; Μήπως είσαι δεσμώτης της ανάγκης κάθε στιγμή, σε κάθε βήμα να διαλέγεις πού ανήκεις; Και πώς είναι δυνατόν να λές «ελεύθερη επιλογή» καθετί με το οποίο ταυτίζεσαι και εξαρτάσαι; Νομίζεις ότι η «χρυσή τομή», η «μέση οδός», είναι η ισορροπία ανάμεσα σε δύο άκρα; Δεν σου φαίνεται ότι μοιάζεις τότε με κάποιον που προσπαθεί συγχρόνως να καβαλήσει και να ισορροπήσει πάνω σε δύο άλογα;» «Για να είμαι ειλικρινής», αποφάνθηκε ο Ντον σκεπτικός, «μου φαίνεται ότι δεν ξέρω...»

Στο βιβλίο παρακολουθούμε την διαδρομή ενός ανθρώπου από την άγνοια προς την γνώση. Ο γέρος, ο Λευκός, είναι μια αινιγματική μορφή, στην ουσία ο μεγάλος μύστης, ο οδηγός στον δρόμο για την ταπεινότητα, το Καλό, την Αγάπη, το Φως... στο δρόμο της Ένωσης με τον ήδη υπάρχοντα ρυθμό του κόσμου. Ο μέγας διδάσκαλος βάζει γερά θεμέλια. Τονίζει στον Ντον ότι πρέπει να διώξει εντελώς την επιθυμία, ώστε να συμβεί η υπέρτατη ένωση, η Αγάπη. Διαβάζω: «Ό,τι διαπνέεται από επιθυμία και επιδίωξη είναι ψευδαίσθηση. Κανενός είδους επιθυμία δεν είναι καθαγιασμένη». Αλλού: «Πώς θα γίνεις ταπεινός; Πώς θα γίνεις Αγάπη; Διατηρώντας την ψευδαίσθηση πως εσύ ο φωτεινός υπερτερείς του άλλου, του σκοτεινού; Στάσου λίγο. Μείνει ακίνητος. Συνδέσου. Δες. Μήπως το Φως είναι εδώ, μήπως το Καλό είναι πανταχού παρόν κι απλώς το μόνο που έχεις  να κάνεις είναι Το παρατηρήσεις και να Τού παραδοθείς;» Και παρακάτω: «Σταμάτα να επαιτείς. Δεν χρειάζεται, δεν υπάρχει λόγος να ζητάς, να προσπαθείς για τίποτα. Απλά ευχαρίστησε κι άσε την ευγνωμοσύνη να σε διαποτίσει. Τότε η Ύπαρξη ανοίγει τα μάτια, τ’ αυτιά της σ’ ό,τι πράγματι χρειάζεσαι. Άνοιξε την Καρδιά σου και άσε το τραγούδι της να σε ταξιδέψει όπου. Η Ομορφιά και το Φως είναι πάντα εδώ. Έτσι όπως είναι. Η συμφωνία ή η διαφωνία σου δεν έχουν νόημα. Δεν τους είναι απαραίτητες. Ο Θεός είναι εδώ. Μέσα σου και έξω σου, Είναι Εσύ. Δεν χρειάζεται ν’ αλλάξεις τον θεό. Έχεις ήδη αναλωθεί μέχρι εξαντλήσεως, χωρίς κανένα αποτέλεσμα. Κάτσε να ξεκουραστείς, να συμμαζέψεις τα κομμάτια σου, σώπασε, και τότε θα Τον δεις.»

Στις τελευταίες σελίδες του βιβλίου μαθαίνουμε ότι ο ήρωας της Ν.Ζ. βρίσκεται σε καλό δρόμο για την Ατομική του Μεταμόρφωση. Αλλά καμιά φορά χάνει την σύνδεση με το Παρόν, με την Ουδετερότητα, επειδή ξεπετάγεται η παλιά του προσωπικότητα, ο παλιός «κακός» και εγωϊστής εαυτός του, που προσπαθεί ξανά να επιβάλλει τις θελήσεις του.

Συνομιλώντας πάλι μετά από πολύ καιρό με την Μάργκοτ, ο Ντον της απαντά με ειλικρίνεια στην πρότασή της για τη συνέχιση της σχέσης τους. Εκείνος έχει περάσει πια σε άλλο επίπεδο, σε άλλο στάδιο. Της τονίζει ότι δεν μπορεί να της δώσει καμία απάντηση και ούτε ξέρει αν θα μπορεί ποτέ. Της ζητά να μην δεσμεύεται από αυτόν, αλλά να οσφραίνεται τηη ζωή και να τη ζει. Διότι η ζωή είναι το πιό μεγάλο δώρο που έχει λάβει ο άνθρωπος.

Από τον Ντον περάσαμε στο «Ν» που δεν βασανίζεται από μνήμες, αλλά είναι βυθισμένο στο παρόν, στο Τώρα. «Το Ν» που προχωράει ακούγοντας τη σιωπή, συνοδευόμενο όμως πάντα από έναν «ψίθυρο, δροσερό αγέρι μέσα του: η Καρδιά είναι Θεός».

Online 256 επισκέπτες και κανένα μέλος

Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε. facebook1 twitter

pinit

ΑΘΗΝΑ (κεντρικό) +30 210 6431108

e-mail: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.

ΙΩΑΝΝΙΝΑ (βιβλιοπωλείο) Τηλ. +30 2651 306456

Σας προτείνουμε

elliniki_fotografiki.jpg